น้ำลดแล้ว ได้เวลาจัดการบ้านกันต่อ ! ชวนวางแผนล้างบ้านหลังน้ำลดแบบ 7 วัน และดูว่าแต่ละวันควรทำอะไร และใช้ EM ช่วงไหนให้เหมาะสม
หลังน้ำลด หลายบ้านต้องกลับมาจัดการทั้งคราบโคลน กลิ่นอับ และความเสียหายที่เกิดขึ้นภายในบ้าน ซึ่งการรีบล้างทุกอย่างให้เสร็จในวันเดียวอาจทำให้เหนื่อยเกินไป การวางแผนล้างบ้านหลังน้ำท่วม เป็นขั้นตอนจึงช่วยให้ค่อย ๆ จัดการพื้นที่ต่าง ๆ ได้ง่ายขึ้น พร้อมดูว่า EM ควรใช้วันไหน ใช้อย่างไร และมีอะไรที่ไม่ควรใช้ร่วมกัน มาดูแผนล้างบ้านหลังน้ำลดแบบ 7 วันกันว่า แต่ละช่วงควรเตรียมตัวและจัดการบ้านอย่างไรให้เป็นระบบ
หมายเหตุ : วันที่ 1 ในแผนนี้ หมายถึงวันที่น้ำลดจนสามารถเข้าบ้านได้อย่างปลอดภัย หากบ้านได้รับความเสียหายมาก น้ำท่วมสูง หรือมีโครงสร้างผิดปกติ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบก่อนเข้าทำความสะอาด
EM ต่างจากน้ำยาฆ่าเชื้ออย่างไร ?
ก่อนเริ่มล้างบ้านหลังน้ำท่วม หลายคนอาจสงสัยว่า EM ใช้ทำความสะอาดบ้านได้หรือไม่ ? จริง ๆ แล้ว EM เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีชีวิต ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ ลดกลิ่น และบำบัดน้ำเสียเบื้องต้น แต่ไม่ใช่น้ำยาฆ่าเชื้อ จึงไม่สามารถใช้แทนการล้างทำความสะอาดและฆ่าเชื้อได้
วิธีใช้ที่เข้าใจง่ายคือ ล้างสิ่งสกปรก หลังจากนั้นค่อยฆ่าเชื้อ และใช้ EM สำหรับช่วยจัดการกลิ่นหรือระบบท่อ โดยควรแยกการใช้งานออกจากน้ำยาฆ่าเชื้อ และล้างสารเคมีออกให้หมดก่อนใช้ EM ที่สำคัญ ห้ามผสม EM กับน้ำยาฆ่าเชื้อ น้ำยาซักผ้าขาว หรือน้ำยาล้างห้องน้ำ เพราะสารเคมีอาจทำให้จุลินทรีย์ใน EM เสียประสิทธิภาพ และการผสมน้ำยาบางชนิดเข้าด้วยกันอาจก่อให้เกิดอันตรายได้
ล้างบ้านหลังน้ำลด แผน 7 วัน
วันที่ 1 เช็กความปลอดภัย ยังไม่ต้องรีบล้าง
วันแรกหลังน้ำลดไม่จำเป็นต้องรีบลุยล้างบ้านทันที ควรเริ่มจากการตรวจสอบความปลอดภัยก่อน โดยเฉพาะระบบไฟฟ้าและโครงสร้างบ้าน หากพบรอยร้าว ผนังทรุด เพดานบวม หรือความผิดปกติอื่น ๆ ควรปรึกษาช่างก่อนเข้าไปทำงาน
จากนั้นถ่ายภาพและวิดีโอความเสียหายเก็บไว้เป็นหลักฐาน เผื่อใช้ประกอบการเคลมประกันหรือการขอความช่วยเหลือ พร้อมเปิดประตูและหน้าต่างเพื่อให้อากาศถ่ายเทและช่วยลดความชื้น และระหว่างทำความสะอาดควรสวม หน้ากาก ถุงมือยาง และรองเท้าบูท และห้ามเสียบปลั๊กหรือทดลองเปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เปียกน้ำด้วยตัวเอง
*** วันนี้ยังไม่ต้องใช้ EM หรือน้ำยาทำความสะอาด
วันที่ 2 ขนของออก แยกของ และตักโคลน
เมื่อพื้นที่ปลอดภัยแล้ว ค่อย ๆ ขนของออกจากบ้านและแยกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ของที่ใช้ต่อได้, ของที่ต้องรอช่างตรวจ และของที่ต้องทิ้ง โดยของที่แช่น้ำนานและทำความสะอาดได้ยาก เช่น ฟูก ที่นอน หมอน พรม หรือเฟอร์นิเจอร์ไม้อัดที่บวมเสียหาย อาจต้องจำเป็นต้องทิ้ง โดยก่อนทิ้งของสำคัญควรถ่ายรูปเก็บไว้เป็นหลักฐาน จากนั้นเริ่มตักโคลนหรือดินที่กองหนา ๆ ออกด้วยพลั่วหรืออุปกรณ์ที่เหมาะสม ก่อนฉีดน้ำล้าง เพื่อไม่ให้โคลนไหลลงไปอุดตันท่อระบายน้ำ
วันที่ 3 ล้างบ้านจากบนลงล่าง
ถึงเวลาล้างบ้านจริงจัง เริ่มจากพื้นที่ด้านบนลงมาด้านล่าง เช่น เพดาน ผนัง และพื้น ใช้น้ำร่วมกับผงซักฟอกหรือน้ำยาทำความสะอาดที่เหมาะกับพื้นผิว จากนั้นล้างด้วยน้ำสะอาด เทคนิคที่ช่วยให้ทำงานง่ายขึ้นคือ เริ่มจากห้องด้านในสุดแล้วค่อยไล่ออกมาทางประตู จะได้ไม่ต้องเดินผ่านพื้นที่ที่เพิ่งล้างเสร็จ ขั้นตอนนี้เน้นเอาคราบสกปรกออกก่อน จึงยังไม่ต้องใช้ EM และยังไม่ต้องรีบฆ่าเชื้อในขณะที่พื้นผิวยังมีคราบสกปรกอยู่
วันที่ 4 ฆ่าเชื้อและจัดการเชื้อรา
เมื่อพื้นผิวสะอาดขึ้นแล้ว จึงเข้าสู่ขั้นตอนฆ่าเชื้อ โดยการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีโซเดียมไฮโปคลอไรต์ควร อ่านฉลากและตรวจสอบความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ก่อนผสมทุกครั้ง เพราะน้ำยาฟอกขาวแต่ละชนิดอาจมีความเข้มข้นแตกต่างกัน
ส่วนบริเวณที่เริ่มพบเชื้อรา ควรจัดการอย่างระมัดระวัง โดยเฉพาะราที่แห้งและเป็นเส้นใยฟู ควรทำให้ชื้นก่อนเช็ดเพื่อลดการฟุ้งกระจาย จากนั้นรวบวัสดุที่ใช้เช็ดใส่ถุงและมัดปากให้แน่นก่อนทิ้ง แล้วทำความสะอาดพื้นผิวตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขหรือผลิตภัณฑ์ที่เลือกใช้
*** ห้ามผสมน้ำยาซักผ้าขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำหรือน้ำยาชนิดอื่น เพราะอาจเกิดก๊าซพิษได้ และควรเปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเทระหว่างใช้น้ำยา และเมื่อทำความสะอาดเสร็จแล้วควรล้างมือ อาบน้ำ และเปลี่ยนเสื้อผ้าด้วย
วันที่ 5 ครัว ของใช้ และเครื่องใช้ไฟฟ้า
ทำการแยกจัดการอุปกรณ์ในครัวและของใช้ต่าง ๆ โดยภาชนะที่ทำจากวัสดุที่ทำความสะอาดได้ ควรล้างและฆ่าเชื้อตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขหรือฉลากผลิตภัณฑ์ ส่วนช้อน ส้อม มีด หม้อ และกระทะที่สามารถต้มได้ อาจใช้วิธีต้มเพื่อฆ่าเชื้อตามคำแนะนำที่เหมาะสมกับวัสดุ
สำหรับ ตู้เย็นที่โดนน้ำท่วมหรือไฟดับเป็นเวลานาน ควรทิ้งอาหารที่ไม่ปลอดภัย และทำความสะอาดตู้เย็นก่อนนำกลับมาใช้ และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ถูกน้ำท่วม ห้ามทดลองเสียบปลั๊กเอง ควรให้ช่างหรือศูนย์บริการตรวจสอบก่อนใช้งาน เพราะภายในอาจยังมีความชื้นและเกิดอันตรายจากไฟฟ้าได้
วันที่ 6 : ห้องน้ำ ท่อ และเริ่มใช้ EM
หลังผ่านขั้นตอนล้างและฆ่าเชื้อมาแล้ว จึงค่อยพิจารณาใช้ EM เพื่อช่วยจัดการกลิ่นและสารอินทรีย์ โดยควรล้างน้ำยาฆ่าเชื้อหรือสารเคมีต่าง ๆ ออกให้หมดก่อน จุดที่สามารถใช้ได้ตามวัตถุประสงค์ของผลิตภัณฑ์ เช่น ท่อระบายน้ำ บ่อพัก ชักโครก หรือบริเวณที่มีกลิ่นไม่พึงประสงค์ รวมถึงน้ำเสียหรือน้ำขังในกรณีที่ผลิตภัณฑ์ระบุว่าสามารถใช้ได้
สำหรับอัตราส่วนการเจือจาง ควรยึดตามฉลากของ EM ที่ใช้ เพราะแต่ละผลิตภัณฑ์อาจกำหนดวิธีใช้แตกต่างกัน ส่วนถังเก็บน้ำหรือแหล่งน้ำใช้ที่ถูกน้ำท่วม ต้องทำความสะอาดและฆ่าเชื้อตามคำแนะนำก่อนนำกลับมาใช้ และยังไม่ควรใช้น้ำดื่มหรือประกอบอาหารจนกว่าจะตรวจสอบว่าปลอดภัย
วันที่ 7 : ตรวจบ้านรอบสุดท้าย
วันสุดท้ายของแผนลองเดินตรวจบ้านอีกครั้ง โดยเฉพาะมุมอับ ใต้เฟอร์นิเจอร์ ฝ้าเพดาน ตู้เสื้อผ้า และบริเวณที่มีความชื้นสูง หากยังมีกลิ่นอับ สามารถพิจารณาใช้ EM ที่เจือจางตามฉลากในบริเวณที่เหมาะสม โดยต้องไม่มีน้ำยาฆ่าเชื้อหรือสารเคมีตกค้างอยู่ และหากพบเชื้อราที่ซึมลึกเข้าไปในฝ้า ผนัง หรือวัสดุที่ทำความสะอาดไม่ได้ อาจต้องเปลี่ยนวัสดุบางส่วนแทนการเช็ดซ้ำไปเรื่อย ๆ
ส่วนระบบไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ถูกน้ำท่วม ควรผ่านการตรวจสอบจากช่างก่อนกลับมาใช้งานตามปกติ ที่สำคัญ อย่าลืมดูแลตัวเองด้วย หากหลังสัมผัสน้ำท่วมมีอาการผิดปกติ เช่น ไข้ ผื่น หรือท้องเสีย ควรพบแพทย์ทันที
ถ้ามีฝนรอบใหม่ ควรล้างบ้านต่อไหม
หากมีฝนตกหรือมีแนวโน้มน้ำกลับมาอีก ไม่จำเป็นต้องรีบทำความสะอาดทุกขั้นให้เสร็จในครั้งเดียว โดยเฉพาะบ้านที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยง ควรให้ความสำคัญกับความปลอดภัยก่อน ยกของสำคัญและเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นที่สูง เก็บภาพความเสียหาย และติดตามสถานการณ์จากหน่วยงานในพื้นที่ ถ้าต้องกลับมาล้างใหม่จริง ๆ การแบ่งงานเป็นขั้น ๆ จะช่วยให้ไม่ต้องเหนื่อยทำทุกอย่างพร้อมกัน และควรตรวจสอบสภาพบ้านทุกครั้งก่อนกลับเข้าไปทำความสะอาด
น้ำลดแล้วไม่จำเป็นต้องรีบล้างทุกอย่างให้เสร็จภายในวันเดียว ค่อย ๆ จัดการตามลำดับตั้งแต่เช็กความปลอดภัย ขนของ ล้างโคลน ฆ่าเชื้อ ไปจนถึงใช้ EM เท่านี้ก็ช่วยให้การล้างบ้านหลังน้ำลดเป็นเรื่องที่จัดการได้ง่ายขึ้น
หมายเหตุ : ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงกรุณาตรวจสอบอีกครั้ง
บทความ ล้างบ้าน น้ำท่วม จัดบ้าน อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
