Macrame by Nicha หยิบพวงมาลัย เครื่องแขวน และช้างไทย มาตีความเป็นของแต่งบ้านร่วมสมัย ด้วยเชือกฝ้ายฝีมือผู้หญิงชาวอาข่า
พวงมาลัยที่วางข้างภาพวันรับปริญญาอาจเล่าเรื่องความสำเร็จของใครสักคน ของตกแต่งรูปใบบัวอาจแทนความผูกพันในครอบครัว ส่วนช้างไทยตัวเล็กที่ใช้เป็นของตกแต่งต้นคริสต์มาส ก็ช่วยเติมความเป็นไทยให้การฉลองคริสต์มาสในประเทศไทยได้
นี่คือแนวคิดที่ ณิชา หรือ ณิชนันทร์ อางิ นักออกแบบผู้ก่อตั้ง Macrame by Nicha นำมาต่อยอดเป็นพวงมาลัย เครื่องหอม และของตกแต่งไทยร่วมสมัย โดยหยิบรูปแบบที่คนไทยคุ้นเคยมาสร้างงานที่มีทั้งความหมายและพื้นที่ในชีวิตประจำวัน
จากงานฝีมือที่คุ้นเคยสู่งานออกแบบร่วมสมัย
ณิชาเป็นนักออกแบบชาวอาข่าจากเชียงราย เธอเรียนรู้การเย็บผ้าและปักผ้าจากแม่ จึงคุ้นเคยกับงานละเอียด สีสัน และลวดลายมาตั้งแต่เด็ก ขณะเดียวกัน การเติบโตท่ามกลางไร่นา แม่น้ำ และภูเขา ก็ทำให้ธรรมชาติเป็นส่วนหนึ่งของมุมมองในการออกแบบ
ปัจจุบันเธอใช้เชือกฝ้ายทดลองกับรูปทรงและโครงสร้าง เพื่อตีความสัญลักษณ์ไทยในแบบของตัวเอง ประสบการณ์ทำงานในธุรกิจโรงแรมหรูยังช่วยให้เธอเข้าใจว่า ขนาด การจัดวาง และรายละเอียดของชิ้นงาน ส่งผลต่อบรรยากาศของห้องอย่างไร
พวงมาลัยที่เล่าเรื่องความสำเร็จ
และความหมายของผู้รับ
พวงมาลัยเป็นสิ่งที่คนไทยใช้สื่อถึงความเคารพ ความขอบคุณ และความปรารถนาดี ณิชาจึงลองขยายบทบาทของพวงมาลัยให้เป็นของขวัญสำหรับยกย่องความสำเร็จ และให้ความสำคัญกับคนที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จนั้น
สีสันและลวดลายที่ประณีตช่วยให้พวงมาลัยแต่ละชิ้นมีความหมายเฉพาะตัว พวงมาลัยสีขาวอาจใช้ฉลองความสำเร็จของสมาชิกในครอบครัว ส่วน Empress ในโทนแดงและทองสื่อถึงการเฉลิมฉลองได้ นอกจากนี้ สีประจำองค์กรหรือสีธงชาติก็ช่วยเชื่อมโยงของขวัญกับผู้มอบ ผู้รับ และโอกาสนั้น ๆ
เมื่อนำมาจัดวางในบ้าน พวงมาลัยอาจอยู่ข้างภาพวันรับปริญญาหรือของที่ระลึกของครอบครัว สิ่งที่ทำให้มุมนั้นมีความหมายจึงเป็นเรื่องราวของความสำเร็จ คนที่ทำสำเร็จ และคนที่เลือกแสดงความชื่นชมผ่านของขวัญชิ้นนี้
Macrame by Nicha เคยนำผลงานพวงมาลัยไปจัดแสดงที่ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ หรือ TCDC กรุงเทพฯ ในปี 2566 ณิชาอธิบายความตั้งใจของเธอไว้ว่า “ยุโรปสร้างเหรียญรางวัล แต่ประเทศไทยมีสิ่งที่ดีกว่านั้น นั่นคือพวงมาลัย” สำหรับเธอ งานออกแบบร่วมสมัยเป็นอีกทางหนึ่งในการแสดงความชื่นชมผ่านสัญลักษณ์ที่คนไทยคุ้นเคย
Malai Serenity พวงมาลัยที่ตั้งวางบนโต๊ะได้
Malai Serenity เปลี่ยนวิธีจัดวางพวงมาลัย ด้วยขาเล็ก ๆ สองข้างที่ซ่อนอยู่และโครงสร้างรองรับภายใน ทำให้พวงมาลัยตั้งได้ด้วยตัวเอง
จากภาพคุ้นตาของพวงมาลัยที่วางอยู่บนพาน ชิ้นงานนี้กลับให้พวงมาลัยเป็นตัวรองรับถาด ซึ่งใช้วางหินสำหรับหยดน้ำมันหอม จึงทำหน้าที่เป็นเครื่องกระจายกลิ่น หรือดิฟฟิวเซอร์ ที่ค่อย ๆ ส่งกลิ่นหอมไปยังพื้นที่รอบ ๆ
สามารถจัดวางบนโต๊ะทำงาน โต๊ะข้างเตียง หรือโต๊ะบริเวณทางเข้าบ้านได้ รูปทรงตั้งช่วยให้เห็นรายละเอียดของพวงมาลัยชัดเจน ขณะที่กลิ่นหอมทำให้ชิ้นงานมีบทบาทในชีวิตประจำวัน เป็นการนำความหมายของคำอวยพรมาอยู่ในมุมที่ใช้งานจริง
Baan Bua เล่าเรื่องครอบครัว
ผ่านของตกแต่งและกลิ่นหอม
Baan Bua หรือ “บ้านบัว” เล่าเรื่องบ้านผ่านใบบัวที่ทำหน้าที่เหมือนหลังคาคอยโอบล้อมปลาตะเพียน โดยปลาแต่ละตัวแทนคนที่รักหนึ่งคน
ชิ้นงานผสมผสานฝ้าย หิน และทองเหลืองเข้าด้วยกัน โดยออกแบบให้สื่อถึงคำอวยพรเรื่องการคุ้มครองและความเจริญรุ่งเรืองของครอบครัว
เมื่อมอบเป็นของขวัญขึ้นบ้านใหม่หรือของขวัญแต่งงาน บ้านบัวจึงให้ความสำคัญกับเรื่องราวของผู้รับ เมื่อนำไปวางในห้องนั่งเล่นหรือพื้นที่ส่วนกลางของบ้าน ใบบัวและปลาก็ช่วยเตือนให้นึกถึงคนที่เป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว พร้อมเพิ่มการใช้งานด้วยกลิ่นหอม
เครื่องแขวนไทยจากพื้นที่พิธีการ
สู่การแต่งบ้านร่วมสมัย
เครื่องแขวนไทยเป็นงานดอกไม้ที่นำดอกสดมาร้อยเป็นลวดลายละเอียด พบได้ในวัด วัง และงานพิธีต่าง ๆ รวมถึงใช้ประดับบริเวณประตูหรือหน้าต่างเพื่อต้อนรับแขก ณิชานำรูปแบบเหล่านี้มาตีความใหม่ด้วยฝ้าย ให้เป็นงานออกแบบไทยร่วมสมัยสำหรับบ้านของคนไทย
ตาข่ายหน้าช้าง หรือ Ta Khai Na Chang ยังคงรูปแบบตาข่ายสามเหลี่ยมที่เคยใช้ประดับหน้าช้างหลวงในพิธีสำคัญ เมื่อนำมาตีความเป็นของตกแต่งบ้าน ลวดลายนี้ยังเชื่อมโยงกับความแข็งแกร่งและสง่างามของช้าง สามารถแขวนบริเวณทางเข้าหรือใช้สร้างจุดเด่นให้มุมหนึ่งของห้องได้
ส่วน The Crocodile Fragrance อ้างอิงเครื่องแขวนแบบ “กลิ่นจระเข้” ซึ่งประกอบด้วยรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดสามชั้น โดยชั้นกลางมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย รูปทรงเรขาคณิตช่วยให้ลวดลายไทยเข้ากับพื้นที่ร่วมสมัย ขณะที่แนวคิดของชิ้นงานเชื่อมโยงกับความกล้าหาญและความสามารถในการปรับตัวของจระเข้
ชิ้นงานยังสามารถเติมน้ำหอมกลิ่นที่ชอบ เพื่อให้นึกถึงกลิ่นหอมของเครื่องแขวนดอกไม้สด สำหรับการจัดวาง ลองเลือกผนังที่มีพื้นที่ว่างรอบชิ้นงาน จะช่วยให้เห็นลวดลายได้ชัด และนำรายละเอียดของงานไทยมาเป็นส่วนหนึ่งของห้องที่ใช้ชีวิตอยู่ทุกวัน
เติมความเป็นไทยให้ต้นคริสต์มาส
ณิชายังนำช้าง ปลาตะเพียน เต่า ปลาหมึก และมงคลมวยไทย ซึ่งเป็นเครื่องสวมศีรษะของนักมวย มาออกแบบร่วมกับตัวละครคริสต์มาสที่คุ้นเคย
ช้างไทยบนต้นคริสต์มาสหรือปลาตะเพียนท่ามกลางของประดับเทศกาล ช่วยเติมมิติความเป็นไทยให้การฉลองคริสต์มาสในประเทศไทยทั้งในบ้านและโรงแรม โดยเลือกจัดให้เข้ากับบรรยากาศและเรื่องราวที่อยากเล่าได้
ไอเดียจัดต้นคริสต์มาสแบบง่าย ๆ ที่บ้าน
- เลือกของประดับไม่กี่แบบที่มีโทนสีไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อให้ภาพรวมของต้นไม้ดูกลมกลืน
- ผสมคาแรกเตอร์ไทยกับตัวละครคริสต์มาสที่คุ้นเคย ให้เห็นรายละเอียดของทั้งสองวัฒนธรรม
- หากมอบเป็นของขวัญ ลองเลือกคาแรกเตอร์ที่เชื่อมโยงกับความชอบหรือเรื่องราวของผู้รับ
ผู้หญิงที่อยู่เบื้องหลังรายละเอียดของชิ้นงาน
เมื่อยอดสั่งซื้อของตกแต่งคริสต์มาสเพิ่มขึ้นในปี 2564 ณิชาจึงชวนผู้หญิงในหมู่บ้านมาช่วยผลิต โดยสอนเทคนิคการผูกปมและต่อยอดจากความคล่องมือในงานละเอียดที่พวกเธอมีอยู่แล้ว ทั้งนี้ แมคราเม่ หรือการผูกเชือกให้เกิดลวดลาย ไม่ใช่งานฝีมือดั้งเดิมของชาวอาข่า
การทำงานร่วมกันพัฒนามาเป็นโครงการ Akha Ma-De ซึ่งขับเคลื่อนโดย Macrame by Nicha แบรนด์ทำหน้าที่ออกแบบและทำงานกับลูกค้า ส่วนโครงการสร้างงานที่มีรายได้ให้ผู้หญิงชาวอาข่าในเชียงราย การทำงานในชุมชนช่วยให้แม่มีทางเลือกในการหารายได้ โดยไม่ต้องย้ายไปทำงานไกลจากลูก
งานของทีมยังขยายไปสู่ของขวัญสั่งทำ ตั้งแต่ของที่ระลึกชิ้นเล็กไปจนถึงชิ้นงานสำหรับแขกวีไอพี โดยมีลูกค้าในธุรกิจโรงแรม เช่น Aman Nai Lert, Park Hyatt Bangkok, The Athenee และ 137 Pillars ซึ่งแต่ละแห่งมีรูปแบบสินค้าและโครงการแตกต่างกัน งานเหล่านี้เปิดพื้นที่ให้รายละเอียดจากฝีมือของทีมไปอยู่ในบริบทใหม่ ๆ
ผลงานได้รับการยอมรับทั้งด้านการพัฒนาชุมชนและการออกแบบ เช่น
- Akha Ma-De ได้รับรางวัลในประเภท SME จาก UN Women Asia-Pacific WEPs Awards ปี 2567 และรางวัล Gold ในหมวด People จาก EXO Foundation Sustainability Awards ปี 2568
- Macrame by Nicha ได้รับคัดเลือกในโครงการ SACIT Concept ปี 2568 และ 2569 รวมถึง Malai Petite Flowers ที่ได้รับคัดเลือกใน SACIT Craft Collection ปี 2568
สิ่งที่เชื่อมโยงแต่ละคอลเล็กชั่นเข้าด้วยกันคือ การนำรูปแบบไทยที่คุ้นเคยมาค้นหาความหมายสำหรับคนในวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นการฉลองความสำเร็จ การอวยพรให้ครอบครัว หรือการตกแต่งในช่วงเทศกาล ชิ้นงานจึงเป็นทั้งรายละเอียดของห้องและสิ่งที่บอกเล่าเรื่องราวของคนในบ้าน
ข้อมูลและภาพประกอบโดย Macrame by Nicha
