x close

วิธีเลือกดินปลูกต้นไม้ มีกี่ชนิด แบบไหนดี รู้ไว้ปลูกยังไงก็รอด

รวมดินปลูกต้นไม้แบบต่าง ๆ ทั้งดินร่วน ดินเหนียว ดินทราย และดินร่วนปนทราย พร้อมตัวอย่างต้นไม้ที่ปลูกในดินแต่ละชนิด และวิธีเลือกปุ๋ยบำรุงดิน

ดินปลูกต้นไม้

ดินปลูกต้นไม้ จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับบ้าน ที่มีการ จัดสวน แต่เนื่องจากดินปลูกต้นไม้ในท้องตลาดมีหลายแบบ สำหรับมือใหม่คงอยากรู้ว่าเลือกดินแบบไหนเหมาะกับต้นไม้ที่เราปลูกอยู่หรืออยากปลูก ลักษณะดินที่ดีเป็นอย่างไร สูตรดินปลูกต้นไม้ควรใส่เท่าไร และควรเลือกปุ๋ยบำรุงดินอย่างไรดี

ดินปลูกต้นไม้ มีกี่ชนิด

1. ดินร่วน

ดินร่วน

ดินร่วน (Loam Soil) เป็นดินที่ดีที่สุดชนิดหนึ่งสำหรับการปลูกต้นไม้ มีส่วนผสมของดินเหนียว ทราย ตะกอน ฮิวมัส และค่า pH ที่เป็นกรดเล็กน้อย ลักษณะเนื้อดินค่อนข้างละเอียด เมื่อดินแห้งจะจับกันเป็นก้อนแข็งพอประมาณ แต่ถ้าชื้นจะมีความยืดหยุ่นได้บ้าง จัดเป็นดินที่มีการระบายน้ำได้ดีปานกลาง สามารถปลูกต้นไม้ได้หลายชนิด ทั้งไม้ยืนต้น ผัก ไม้ดอก และไม้ประดับ

ข้อดีดินร่วน

  • มีโครงสร้างดินที่ดี ช่วยทำให้พืชเจริญเติบโตงอกงาม มีความแข็งแรง
  • ระบายน้ำได้ดี ไม่ต้องกังวลว่ารากจะเน่า
  • มีสารอาหารมากมายจากธรรมชาติ

ข้อเสียดินร่วน

  • มีความเป็นกรดเล็กน้อย ดังนั้น พืชที่ไม่ชอบดินกรดอาจต้องเติมสารอาหารเข้าไปเพื่อลดความเป็นกรด เช่น ปูนขาว ขี้เถ้า เป็นต้น
  • มีการระบายน้ำได้ดี ดังนั้น สารอาหารอาจถูกชะล้างออกไป อาจต้องเพิ่มอินทรียวัตถุที่เหมาะสม เช่น ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยอินทรีย์ เป็นต้น

ตัวอย่างต้นไม้ที่ปลูกในดินร่วนได้

  • ไม้ผลตระกูลเบอร์รี เช่น สตรอว์เบอร์รี บลูเบอร์รี เป็นต้น
  • ไม้เลื้อย เช่น ต้นไอวี่ เป็นต้น
  • ผักต่าง ๆ เช่น พริก ถั่วแขก หอมใหญ่ ผักกาดหอม แตงกวา เป็นต้น
  • ไม้พุ่ม เช่น ดอกกุหลาบ สนจูนิเปอร์ เป็นต้น

2. ดินเหนียว

ดินเหนียว

ดินเหนียว (Clay Soil) เป็นดินที่มีเนื้อละเอียด ถ้าเปียกน้ำจะมีความยืดหยุ่นสูงและเหนียวติดมือ สามารถปั้นเป็นก้อนหรือรูปร่างต่าง ๆ ได้ อุ้มน้ำได้ดี ช่วยกักเก็บสารอาหารได้มาก แต่การระบายน้ำและอากาศในเนื้อดินไม่ดีเท่าดินชนิดอื่น ๆ ซึ่งอาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคต้นไม้ได้ เช่น รากเน่า เมื่อแห้งเนื้อดินจะแตกเป็นก้อนแข็ง เหมาะทำนาปลูกข้าวเพราะเก็บน้ำได้ดี

ข้อดีดินเหนียว

  • มีสารอาหารค่อนข้างอุดมสมบูรณ์
  • น้ำระบายช้ากว่าดินชนิดอื่น ทำให้กักเก็บสารอาหารได้ดีกว่า

ข้อเสียดินเหนียว

  • เพาะปลูกยาก เนื่องจากดินมีความแข็งเมื่อแห้ง และเป็นก้อนเหนียวเมื่อเปียก
  • การระบายอากาศและน้ำไม่ดีเท่าที่ควร

ตัวอย่างต้นไม้ที่ปลูกได้

  • ไม้ผล เช่น ต้นแอปเปิลแคระ
  • ไม้ดอก เช่น ไลแลค กุหลาบ
  • ผักฤดูร้อน เช่น บรอกโคลี กะหล่ำปลี ดอกกะหล่ำ มันฝรั่ง เป็นต้น
  • ไม้ยืนต้นและไม้พุ่ม เช่น มะกรูด มะตูม เป็นต้น

3. ดินทราย

ดินทราย

ดินทราย (Sandy Soil) เนื้อดินมีลักษณะเป็นเม็ดเดี่ยว ไม่เกาะตัวกัน สัมผัสแห้งหยาบและสากมือ แต่ถ้าดินมีความชื้นจะสามารถปั้นเป็นก้อนหลวม ๆ ได้ เป็นดินที่ระบายน้ำได้รวดเร็ว ไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้ และมีแร่ธาตุที่พืชต้องการต่ำ เนื่องจากถูกน้ำชะล้างออกไปได้ง่าย  

ข้อดีดินทราย

  • ระบายน้ำเร็ว ถ่ายเทอากาศดี ป้องกันรากเน่า
  • ปลูกพืชง่าย เนื่องจากเม็ดดินไม่เกาะกันดี รากพืชชอนไชง่าย
  • มีความโปร่ง พรวนดินง่าย

ข้อเสียดินทราย

  • กักเก็บน้ำได้น้อย
  • เก็บสารอาหารได้น้อย เนื่องจากถูกชะล้างออกไปในช่วงที่ฝนตกชุก

ตัวอย่างต้นไม้ที่ปลูกได้

  • ไม้ดอก เช่น ราชาวดี ดอกเดย์ลิลลี่ ลาเวนเดอร์
  • ผักต่าง ๆ เช่น แครอต คะน้า ผักตระกูลกะหล่ำปลี ผักกาดหอม และมะเขือเทศ

4. ดินร่วนปนทราย

ร่วนปนทราย

ดินร่วนปนทราย  (Loamy Sand) เนื้อดินมีความสากมือแต่น้อยกว่าดินทราย และมีความนิ่มเพิ่มเข้ามา ขณะดินแห้งถ้ากำแน่นจะเป็นก้อนหลวม แต่แตกออกจากกันง่ายถ้ากดเบา ๆ ขณะดินเปียกถ้ากำแน่นจะเป็นก้อนไม่แตก สามารถกดเป็นแผ่นบนฝ่ามือได้ แต่พอขยับมือเล็กน้อยจะแยกออกจากกัน  

ข้อดีดินร่วนปนทราย

  • ระบายน้ำดี รากไม่เน่า

ข้อเสียดินร่วนปนทราย

  • อุ้มน้ำได้น้อย ดูดซับธาตุอาหารพืชได้ไม่ดี

ตัวอย่างต้นไม้ที่ปลูกได้

  • ไม้ผล เช่น กล้วย มะม่วง มะพร้าว
  • พืชตระกูลถั่วยืนต้น เช่น ถั่วเขียว ถั่วดำ ถั่วแดง กระถิน ทองหลาง เป็นต้น
  • พืชตระกูลแตง เช่น ฟักทอง แตงโม แตงกวา เป็นต้น
  • พืชล้มลุก เช่น งาดำ งาขาว

วิธีเลือกดินให้เหมาะกับต้นไม้

ดินปลูกต้นไม้

โดยทั่วไปดินที่เหมาะสำหรับการปลูกต้นไม้ ควรเป็นดินที่มีส่วนผสมของอินทรียวัตถุ อนินทรียวัตถุ น้ำ อากาศ และค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ที่เหมาะสม ส่วนใหญ่จะมีหน้าดินสีดำหนา เนื้อดินโปร่ง น้ำหนักเบา มีธาตุอาหารสูง ไม่มีสารที่เป็นพิษหรือแมลงที่เป็นอันตรายกับต้นไม้ มีความแน่นพอที่จะยึดให้ลำต้นทรงตัวอยู่ได้ และระบายน้ำกับอากาศได้ดี แต่อย่างไรก็ตาม ต้องคำนึงถึงชนิดของต้นไม้ สภาพแวดล้อมอื่น ๆ ควบคู่กันไปด้วย

วิธีเลือกปุ๋ยบำรุงดิน

ดินปลูกต้นไม้

ควรเลือกปุ๋ยที่มีส่วนผสมของแร่ธาตุไนโตรเจน (N) ช่วยเร่งการเจริญเติบโตทางใบและลำต้น ฟอสฟอรัส (P) ช่วยให้รากใหญ่ แข็งแรง กระจายตัวดี เร่งออกดอก ออกผล และโพแทสเซียม (K) ช่วยเพิ่มน้ำหนักและผลผลิต โดยใช้ตัวย่อ NPK สังเกตจากถุงปุ๋ยจะมีสัดส่วนของธาตุอาหารระบุเป็นตัวเลข เช่น 20-10-10 หมายความว่า มีไนโตรเจน 2 เท่าของฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม ทั้งนี้ พืชแต่ละประเภทต้องการส่วนผสมของแร่ธาตุต่างกันไป เช่น ไม้ดอกต้องการฟอสฟอรัสมากขึ้น อาจเลือกเป็น 10-20-10 หรือถ้าต้องการให้พืชต้านทานโรค อาจเลือกเป็น 10-10-20 ซึ่งมีโพแทสเซียมมากกว่า

เติมธาตุอาหารพืชด้วยปุ๋ยน้ำ การฉีดพ่นปุ๋ยน้ำทุก 2 สัปดาห์จะช่วยเพิ่มสารอาหารและช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดี ปุ๋ยน้ำยอดนิยม ได้แก่ ปุ๋ยน้ำหมักปลา ปุ๋ยน้ำหมักสาหร่าย

ทั้งนี้ ควรหาข้อมูลจากเว็บไซต์หรือหนังสือเกี่ยวกับพืชที่ปลูกว่าต้องการปุ๋ยแค่ไหน เพื่อจะได้ให้ปุ๋ยในสัดส่วนและปริมาณที่ถูกต้องกับต้นไม้ชนิดที่เราต้องการปลูกด้วย

สูตรดินปลูกต้นไม้ในกระถาง

ดินปลูกต้นไม้

สูตรที่ 1

  • ดินร่วน หรือดินร่วนปนทราย 2 ส่วน

  • อินทรียวัตถุ 1 ส่วน

  • ปุ๋ยคอก 1 ส่วน

สูตรที่ 2

  • ดินร่วน 1 ส่วน

  • ทรายหยาบ 1 ส่วน

  • ใบไม้ผุ 1 ส่วน

  • ถ่านป่น 1/4 ส่วน

สูตรที่ 3

  • ดินร่วน 1 ส่วน

  • ทรายหยาบ 1 ส่วน

  • ใบไม้ผุ 1 ส่วน

  • ปุ๋ยคอก 1/4 ส่วน

สูตรที่ 4 (กรณีที่ดินเป็นดินเหนียว)

  • ดินเหนียว 2 ส่วน

  • ขี้เถ้าแกลบ 1 ส่วน

  • ปุ๋ยคอก 1 ส่วน

  • เปลือกถั่ว 1 ส่วน

ในกรณีดินที่มีความเป็นกรดสูง เช่น ดินนา ดินเหนียวในร่องน้ำนิ่ง ต้องใช้ปูนเป็นส่วนผสม เช่น ปูนดิบ หรือปูนสุก (ปูนขาว) ปูนจากเปลือกหอยเผาเป็นส่วนผสม อัตราส่วนของปูนครึ่งกิโลกรัมต่อส่วนผสมดินปลูก 10 ปีบ

ต่อไปนี้ต้นไม้ที่เราปลูกจะเติบโตสวยงาม เพราะเราสามารถเลือกดินปลูกที่เหมาะกับต้นไม้ รวมทั้งทำปุ๋ยบำรุงไว้ใช้เองที่บ้านได้ด้วย

เรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับดินปลูกต้นไม้ :

เรื่องที่คุณอาจสนใจ
วิธีเลือกดินปลูกต้นไม้ มีกี่ชนิด แบบไหนดี รู้ไว้ปลูกยังไงก็รอด อัปเดตล่าสุด 3 พฤศจิกายน 2566 เวลา 17:44:55 61,275 อ่าน
TOP